عباس قديانى
440
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
قسمت غربى تركيه با ايستگاههاى چاپارخانهاى در سراسر طول راه . سارگن اول ( Sargon ) به اكدى و آشورى « شروكين » ( 2340 - 2305 ق . م . ) شاه اكد ( در بين النهرين ) و نخستين شاه بزرگ از ساميها . با لشكركشيهاى خود امپراتورى پهناورى تأسيس كرد ، كه مشتمل بر همهء بين النهرين بود ، و تا داخل سوريه و عيلام گسترش داشت ، و از غرب تا مديترانه و از شمال تا درياى سياه منبسط بود . بر طبق مداركى كه به دست آمده است ، وى به جنوب شرقى جزيرة العرب و هم به آسياى صغير لشكر كشيد . سلسلهاى كه وى تأسيس نمود تقريبا 180 سال دوام يافت ، و عاقبت به سبب هجوم گوتها از جبال زاگرس منقرض شد . سارگن و سلسلهء او سهم عمدهاى در نشر تمدنهاى سامى و سومرى داشتهاند . سارگن دوم - شروكين متوفى 705 ق . م . شاه ( 722 يا 721 - 705 ق . م . ) آشور ، جانشين شلمنصر پنجم . فتح سامره را كه در زمان شلمنصر آغاز شده بود ، به انجام رسانيد ( 722 ق . م . ) و بدينگونه قسمت شمالى مملكت اسرائيل را ويران نمود . در 720 ق . م . ، سپاه مؤتلف دشمنانش را در رافيا مغلوب كرد . دامنهء فتوحات خود را بسيار گسترش داد . كركميش را گرفت ، بر بابل استيلا يافت . و در جانب شرق تا كردستان پيش تاخت . وى مؤسس آخرين سلسلهء بزرگ سلاطين آشور بود . در حفريات كاخ مجلل وى در « خرساباد » سالنامههاى شخصى وى كشف شده است . سارگن و جانشينانش جمع كثيرى از اسرائيليان را به اسارت بردند ، و از قبايل بابلى و سوريهاى جايگزين آنان كردند ، و از وصلت اينها با بقاياى اسرائيليان سامريون به وجود آمدند . نقش برجستهاى كه شاه سارگون دوم را در ملاقات با يك مقام دربارى نشان مىدهد سارو بيگ يا « سارو سلطان بيگدلى » از سركردگان سپاه شاه عباس بزرگ برادر زينل بيگ توشمالباشى شاملو . ساروپيره قورچىباشى استاجلو برادر مثنى سلطان از سرداران شاه اسماعيل صفوى . ساروتقى ميرزا تقى اعتماد الدوله مشهور به ساروتقى ، متوفى 20 شعبان 1055 ه . ق . ، از وزرا و رجال